Giữ gìn nghề thêu trang phục truyền thống của người Dao Tiền ở Nà Hin

14:54, 17/12/2021

Hiện nay ở thôn Nà Hin, xã Hà Hiệu (Ba Bể) nơi có đồng bào người dân tộc Dao Tiền sinh sống, nhiều phụ nữ vẫn tự tay thêu thùa, may vá trang phục cho mình và người thân trong gia đình. Nét đẹp văn hóa này đến nay vẫn được gìn giữ và phát huy.

Phụ nữ dân tộc Dao Tiền ở Nà Hin còn giữ gìn kỹ thuật thêu hoa văn trên váy áo.
Phụ nữ dân tộc Dao Tiền ở Nà Hin còn giữ gìn kỹ thuật thêu hoa văn trên váy áo.

Thôn Nà Hin có 31 hộ với 128 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Dao Tiền. Bà con nơi đây sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông - lâm nghiệp, mặc dù còn nhiều khó khăn song đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Dao Tiền rất phong phú, mang nhiều màu sắc riêng, mà trang phục truyền thống là một trong những nét văn hóa đặc sắc.

Vào thời gian nông nhàn hay các dịp lễ, Tết, tạm gác lại việc đồng áng, nương rẫy, các bà, các chị người Dao Tiền ở thôn Nà Hin lại tranh thủ mang những món dụng cụ được coi như “báu vật” của mình ra, tập trung thành từng nhóm để ngồi thêu hoa văn trên váy áo. Họ vẫn giữ thói quen tự may trang phục và mặc trang phục truyền thống trong tất cả các dịp lễ hội, đi chợ hay trong lễ truyền thống, lễ cấp sắc. Người phụ nữ Dao Tiền vẫn luôn nâng niu những bộ trang phục truyền thống đại diện cho văn hóa cội nguồn dân tộc mình.

Trang phục truyền thống của phụ nữ Dao Tiền gồm áo dài, dây lưng, váy, khăn đội đầu, phụ kiện đi kèm là trang sức bằng bạc. Dây lưng được dệt bằng chỉ màu, khăn đội đầu được làm bằng vải trắng. Không rực rỡ như các dân tộc khác, màu sắc chủ đạo trên trang phục của người Dao Tiền là màu chàm và màu trắng. Sự kết hợp 2 màu cơ bản này cùng với các hình trang trí đa dạng tạo nên một bộ trang phục độc đáo và khác biệt.

Trang phục của người Dao Tiền được làm rất tỉ mẩn và cầu kỳ, đòi hỏi sự khéo léo trong từng đường kim mũi chỉ do phải thêu tay rất nhiều họa tiết hoa văn. Kỹ thuật thêu hoa văn của người Dao cũng rất phức tạp, thể hiện sự tinh tế của người phụ nữ. Họa tiết thêu trên váy áo của người phụ nữ dân tộc Dao Tiền là những họa tiết về cỏ cây, hoa lá, cánh chim, ruộng bậc thang..., thể hiện nét sinh hoạt trong đời sống hằng ngày, ước vọng về một cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Người Dao Tiền đánh giá vẻ đẹp của phụ nữ qua khả năng thêu, dệt và may trang phục. Vì vậy trước khi về làm dâu, cô gái bao giờ cũng có vài bộ váy áo làm của hồi môn.

Chị Bàn Thị Yên, người dân thôn Nà Hin chia sẻ: Ngay từ khi còn nhỏ, chúng tôi đã được các bà, các mẹ dạy cách thêu thùa, từ những công đoạn giản đơn đến phức tạp để tự tay may những bộ trang phục mặc ở nhà, hay đi chợ, đi đám cưới hay dự hội.

Nếu như trước đây, để có sản phẩm thêu thổ cẩm phải trải qua các công đoạn chính, gồm: Trồng đay, tuốt lanh, se sợi, dệt vải, nhuộm vải rồi thêu, thì giờ đây, theo nhịp sống hiện đại nghề trồng đay, tuốt lanh, se sợi, dệt vải đã không còn. Do đó, phụ nữ Dao Tiền ở Nà Hin thường ra chợ mua vải, mua chỉ về thêu váy áo của mình. Chỉ có những người phụ nữ lớn tuổi mới biết kỹ thuật tuốt lanh, se sợi, dệt vải.

Chị Bàn Thị Lợi- Bí thư Chi bộ thôn Nà Hin chia sẻ thêm: Những năm qua, Chi bộ, Ban công tác Mặt trận thôn luôn tuyên truyền cho người dân trong thôn gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, trong đó mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình trong những ngày lễ, Tết, ngày hội đại đoàn kết. Đồng thời truyền dạy kỹ thuật thêu váy áo truyền thống cho thế hệ con cháu để tiếp tục lưu giữ nét văn hóa đặc trưng của dân tộc.

Để nét đẹp văn hóa của dân tộc không bị mai một trước nhịp sống hiện đại, những người phụ nữ ở Nà Hin đã chú trọng truyền dạy nghề thêu váy áo truyền thống cho thế hệ con cháu. Người già dạy cho người trẻ, người biết nhiều dạy cho người chưa biết. Vì vậy, hiện nay phụ nữ trẻ tuổi trong thôn đã tích cực hơn trong việc học thêu váy áo của dân tộc mình. Nhiều chị em mặc dù mới học nhưng cũng muốn tự tay làm cho mình bộ trang phục của dân tộc thật đẹp để mặc vào các dịp lễ, hội...

Chị Hoàng Thị Tuế- Phó Chủ tịch UBND xã Hà Hiệu cho biết: Nghề thêu trang phục truyền thống ở thôn Nà Hin được thống kê trong danh mục di sản văn hóa phi vật thể của xã. Vì vậy, chính quyền địa phương đã chỉ đạo Hội Phụ nữ, các đoàn thể và thôn Nà Hin tích cực tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc Dao Tiền, đặc biệt là thế hệ trẻ giữ gìn và phát huy nghề thêu trang phục truyền thống, nét đẹp văn hóa độc đáo của dân tộc./.

H.Thanh

 

                                                                                          

 


Ý kiến bạn đọc